NAAR ONS FILMARCHIEF: 2005-2006 2006-2007 2007-2008

MIDDAGACTIVITEIT FILM EN FILMMUZIEK 2008-2009

samensteller: Kjell Neckebroeck

oOoOoOo

STARGATE

maandag 13, dinsdag 14 en donderdag 16 oktober
geluidsfragment uit de film

 

oOoOoOo

STARGATE

USA, 1994, Sci-Fi, actie

We bekijken de hele film in drie delen,
op maandag 13, dinsdag 14 en donderdag 16 oktober
telkens van 12.20u. tot 13.10u. in lokaal EN2

Synopsis

In 1928 werd in Egypte een mysterieus apparaat gevonden. Nu krijgen briljante wetenschappers het eindelijk aan de praat. Het blijkt een sterrenpoort te zijn, een teletransporter naar een andere planeet. Een groepje commando's onder leiding van kolonel Jack O'Neill (Kurt Russel) en archeoloog Dr. Daniel Jackson (James Spader) reis erheen en treft er een wereld aan die sterk lijkt op die van de oude Egyptenaren. Dan breekt de hel los. Ze worden aangevallen door een enorme buitenaardse overmacht en krijgen de teletransporter niet meer aan de praat. De aliens weten wel hoe het ding werkt en hebben een allesvernietigend wapen klaarstaan om naar de aarde te sturen.

Beoordeling van en achtergrond bij de film

De Duitse regisseur Roland Emmerich beleefde in de jaren negentig een gouden carrière in Hollywood. Hij brak door met de genrefilm UNIVERSAL SOLDIER, waarin Dolph Lundgren en begod Jean-Claude Van Damme het tegen elkaar mochten opnemen. In 1994 startte hij STARGATE op, en het succes dat deze sciencefictionfilm oogstte, was een aardige opsteker voor George Lucas, die volop bezig was met de voorbereiding van de STAR WARS-prequels. Emmerichs grootste succes was natuurlijk het overbekende (en onvoorstelbaar idiote) INDEPENDENCE DAY, waarin Will Smith bijna eigenhandig een invasie van buitenaardse wezens tegenhoudt en het Witte Huis uiteenspat. Van dan af ging het neerwaarts, allereerst met het megalomane en flink geflopte GODZILLA en later met de verdienstelijk startende maar al snel in ongein ontaardende THE PATRIOT (Mel Gibson). Emmerich was een ster geworden en van zijn voetstuk gevallen, een blitzcarrière zoals Hollywood er wel meer gekend heeft.

Deze STARGATE maakte Emmerich tijdens de opwaartse beweging van zijn carrière, en de film toont alle zwakke en sterke kanten van de regisseur. Emmerich is duidelijk niet erg begaan met personages, steevast opgetrokken uit flinterdun boordkarton en zelden meer dan een louter functionele aandrijfkracht voor de vertelling. Ook de scenario's van Emmerichfilms stijgen zelden uit boven het traditionele Hollywoodiaanse raderwerk.

Anderzijds kan Emmerich bogen op enkele niet te verwaarlozen troeven: hij is een van die weinige regisseurs die weet hoe hij actiescènes en massaspektakels kan filmen. STARGATE staat er bol van: let vooral op de feilloze opbouw naar de onthulling van de sterrenpoort, en de adembenemende spanning die hij opwekt in de aanloop naar de eerste ruimtereis.

De eerste act van de film is trouwens de beste: kleine intieme en grote spektakelscènes vullen elkaar in snel tempo en efficiënte variatie op, terwijl de kijker reikhalzend uitkijkt naar het landschap aan de andere kant.

Wanneer de helden aan de andere kant van het ons bekende heelal aangekomen zijn, moet de spanning echter plaatsmaken voor een wat routineuze confrontatie tussen goed en kwaad, met Jaye Davidsons enigmatisch androgyne vertolking van Ra als voornaamste trekpleister. De hypotheses over de oorsprong van de Egyptische pyramides zijn behoorlijk bij de haren getrokken, maar toch slaagt Emmerich erin de welwillende genrefans te blijven boeien met de ene grootschalige actiesequens na de andere.

Het kassucces STARGATE was verder de aanleiding voor een televisieserie die het tot diep in het eerste decennium van de nieuwe eeuw uithield.

De score van David Arnold (geluidsfragment)

Vaste componist David Arnold is misschien wel Emmerichs grootste geheim. De jonge Britse componist had net hoge ogen gegooid met een onkarakteristiek symfonische score voor het urban drama THE YOUNG AMERICANS, en moet als volslagen onbekende in de filmmuziekwereld een flinke gok geweest zijn voor de producerende studio, die flink wat geld in STARGATE had gepompt. Arnold presteerde echter overuren en scoorde de jackpot met wat nog steeds beschouwd wordt als de beste score van zijn carrière. Dit is filmmuziek zoals ze niet meer gemaakt wordt, vol lyrische thema's, wervelende actiemuziek en de solide sound van een groot orkest. Er is het Stargate-thema, een motief voor Ra, een liefdesthema voor Daniel en Shauri, robuuste motieven die de basis vormen van de talrijke actiestukken en Nicholas Dodds meesterlijke orkestratie, die teruggrijpt naar de stijl van LAWRENCE OF ARABIA en het Hollywood van de Golden Age .

Arnold zou de hyperbolische bewegingen van zijn tomeloze stijl nog verder aandikken in INDEPENDENCE DAY (werkelijk een van de beste filmscores van de jaren negentig), maar raakte een beetje uitgekeken op Emmerich toen hij voor GODZILLA een derde keer . hetzelfde moest doen. Uiteindelijk was het de grote John Williams die THE PATRIOT zijn karakteristieke elegante grandeur verleende, terwijl Arnold zelf andere einders opzocht. Hij vond die in de funky SHAFT, het anti-pompeuze BABY BOY, de onvolprezen fijnzinnige ironie van THE STEPFORD WIVES en vooral de mengeling van moderne elektronica en klassieke symfonica waarmee hij de James Bondfilms een nieuw elan gaf: DIE ANOTHER DAY, CASINO ROYALE en THE QUANTUM OF SOLACE, die begin november in de zalen verwacht wordt.

De kans is echter groot dat David Arnolds naam voor altijd zal samenhangen met de glorieuze volbloedsymfonie die STARGATE geworden is. Dit is filmmuziek van het allerhoogste niveau, een schitterend hoogtepunt in onze middagactiviteit film en filmmuziek. Van harte aanbevolen!

- Kjell Neckebroeck

oOoOoOo